Logbook

Tijdens het maakproces van dit project gebeurt er van alles. Kruisbestuiving, uitwisseling, samenwerken; ideeën worden geboren en veranderen weer, de voorstelling krijgt langzaam vorm. Op deze plek wordt verslag gedaan van het ontstaansproces. Dat gebeurt door tekstverslagen, foto's en video's.

28 januari 2020, eerste voorproefje op het Forensisch Festival

Op het Forensisch Festival lieten we een gedeelte zien van onze voorstelling. Hier speelden behalve de patiënten en stafleden van de Van der Hoeven Kliniek, ook enkele buurtbewoners van de kliniek mee. Hieronder de indrukken van de buurtbewoners en enkele foto's van de voorstelling.

Saskia:
Als buurtbewoner van de Van der Hoevenkliniek kreeg ik via een oproep in de buurtkrant de gelegenheid om mee te doen met een toneelproject. Een unieke kans om kennis te maken met deze, in mijn ogen, onbekende tijdelijke buurtgenoten. Maar ook buurtgenoten waar je door de gebeurtenissen die in de media komen toch wel een zeker idee over hebt. Noem het maar vooroordelen want achter hun tijdelijke voordeur heb ik nog nooit gekeken.
En dan mag je meedoen, maak je kennis met elkaar en word je langzaamaan een hechte groep die scenes speelt, met elkaar op locatie gaat en iets neerzet op het toneel. Van lieverlee merk ik dat die vooroordelen onterecht zijn omdat ik met mensen te maken heb waar ik me aan kan spiegelen. Ze hebben dan net die pech gehad die ik kennelijk in mijn leven kon ontwijken...
Ik ervaar het als een overduidelijke win-win situatie want ook de cliënten genieten zichtbaar van deze toch wel bijzondere samenwerking. Dankbaar en blij ga ik dit top-project verder in.

Esther:
Dinsdag, onze eerste try-out van enkele stukken uit de voorstelling Cohost op het Forensisch Festival. Een mix van patiënten, medewerkers en buurtbewoners waarmee we samen mooi theater spelen, het gaat namelijk ergens over: identiteit, wie zijn wij, met en zonder de ander?
Wekelijks op de repetitie avonden ontstaan er mooie scenes met verrassende ingevingen en veel spontaniteit. Het maakt even niet uit of je patiënt, medewerker of buurtbewoner bent want we hebben allemaal dezelfde intentie en dat is plezier maken, lekker spelen en elkaar respecteren zoals we zijn. Onze try-out was daar een mooi voorbeeld van, we hebben met elkaar een leuke en intensieve dag gehad. Goede gesprekken die zomaar ontstaan. Ook tijdens de voorstelling was er een goede sfeer en de zaal was enthousiast over wat we hebben laten zien.
De regisseur kon nog wat scenes bijschaven in de voorstelling wat een grappig effect gaf voor de kijkers. Voor ons, de spelers was het een ontspannend effect omdat het gewoon mocht zijn zoals het nu is, een try-out!

 

Tonja:
Ik doe mee met COHOST, omdat ik het ontzettend leuk vind om op deze manier samen te werken met een doelgroep waar ik normaal niet mee in aanraking kom. Bij COHOST doen we allemaal wat we leuk vinden, namelijk toneelspelen. En juist doordat we samen toneelspelen, zijn we bij COHOST allemaal gelijk. Ik vind het mooi om elkaar op deze manier te leren kennen en dichterbij bij elkaar te komen. De positiviteit spat van de repetities af, en ik heb daarom heel veel zin in de komende weken van repetities en voorstellingen.

Rienk:
Voor mij draagt het project onomstotelijke betekenis. Ik zie het als een blij makende vorm van beschaving om gericht, aandachtig en met plezier samen te spelen met thema's die ons aangaan en er een voorstelling van te fabrieken. Vooral omdat het recht doet aan wie we zijn, ieder van ons, los van onze kerfstok, maatschappelijke categorie en etiket. Het project COHOST tilt me op. Het doet er toe, en hoe !

Mary:
Vandaag naar de Fabrique in Utrecht geweest. Met de bewoners van de kliniek, en buurtbewoners. Met COHOST hebben we daar een mooie boodschap achter gelaten, voor de mensen die daar waren. Het was heel indrukwekkend en heel mooi om dat zo samen te kunnen doen.

Angélique:
Ik ervaar het als heel bijzonder om zomaar met zulke verschillende mensen te kunnen spelen, zonder je af te vragen hoe de levens van een ieder in elkaar zitten. Het is een natuurlijk proces en het stelt je instaat om je oordeel uit te stellen. Ik heb altijd zin om te gaan, heb veel plezier en het is werkelijk een kadootje, zeker ook door de prettige en deskundige begeleiding van de regisseurs.

 

Januari 2020, op werkbezoek in L.A. bij Cornerstone

Verslag van de eerste werkdag, Anne en Lillian:

Vandaag gaat het grote avontuur beginnen! Eerst ontbijt in het zonnetje in de tuin van Paula’s huis, en dan met ‘onze’ grote witte Bus naar HomeBoys waar we de mensen van Cornerstone ontmoeten voor de eerste opkomst.


Wat een plek en wat een energie! Het wemelt ervan de mensen waarvan het grootste deel ex- gangmembers zijn. Heel veel vol getatoeëerde koppen. Fascinerend!
Met een kop koffie van café HomeGirl bespreken we de verwachting over de opkomst van eventuele deelnemers. Michael zegt; het kan veel zijn omdat Nathaly (zowel betrokken als ervaringsdeskundige mentor bij HomeBoys als bij Cornerstone) een goede ‘motivator’ is, maar het kan evengoed nul zijn. dat maakt het spannend. Ik denk te voelen dat we allemaal een beetje bang zijn voor nul.
Om 10:45 zie ik af en toe verschillende hoofden om een hoekje gluren en weer weggaan....betekent dat iets? Om 11:00 uur beginnen er mensen binnen te druppelen en voor ik het weet is de ruimte gevuld en de opkomst meer dan goed te noemen. Wat opvalt is dat er relatief veel vrouwen zijn.
Bruce begint met een kleine introductie en daarop volgt een rondje voorstellen wie je bent en waarom je bent gekomen. Ik ben onder de indruk dat veel mensen gelijk een heel verhaal in de groep gooien. Zo is er een meisje dat verteld dat haar broer 3 weken is doodgeschoten door de politie. Ze verteld dat ze in ontkenning is en niet bij haar gevoel kan. Ze wil wel huilen maar kan het niet. Ook weet ze dat er een dag komt dat ze het wel realiseert. Ze is bij HomeBoys om copingvaardigheden te leren. Ook een vrouw die er uitziet als 20, maar een dochter heeft van 18.
Ieder heeft zijn eigen verhaal en ik voel veel raakvlakken met de kliniek al is het grote verschil wel dat deze mensen echt zelf moeten willen, anders kunnen ze niet deelnemen aan het programma. De 2 uur vliegen voorbij. Wij gaan lunchen en hopen dat de opkomst morgen ook zo goed is.



Op bezoek bij oprichter Father Greg van HomeBoys Industries: www.homeboyindustries.org
"Gregory Bole is the founder of HomeBoys industries, the largest gang-intervention, rehabilitation and re-entry program in the world."

Portretten HomeBoys
Donderdag beginnen we met de portretten van de HomeBoys. Omdat Bruce erbij was toen we allerlei ideeën over filmlocaties bespraken kan Anne gelukkig een statief lenen zodat niet alles uit de hand gefilmd hoeft te worden. Terwijl Misha binnen een hokje heeft waar hij de verhalen van de ex-gangmembers op audio kan opnemen gaan Lilian en Anne buiten rondom het gebouw van HomeBoys op zoek naar mooie locaties voor de portretten. Het lijkt er op dat ze bijna allemaal wel willen meewerken aan de portretten.
We beginnen met C., casemanager bij HomeBoys met inmiddels 30 casussen. (Bijna alle medewerkers hebben een gang-verleden en zijn tegelijkertijd ervaringsdeskundigen). In plaats van fotoportretten maakt Anne portretten met de filmcamera. Zo ontstaan er ‘levende’ portretten waarbij er minuscule beweging te zien is.  Anne laat ze eerst poseren met de ogen dicht, na een minuut ongeveer mogen ze langzaam hun ogen openen en in de camera kijken, na weer een minuut vraagt Anne ze om te glimlachen. Daarna nog twee foto’s met de fotocamera. 
Lilian loopt heen en weer om de mensen na hun verhaal bij Misha naar de camera te brengen. Ze vinden het stuk voor stuk geweldig om ‘beroemd’ te worden aan de andere kant van de oceaan. Ondertussen gaat Lilian ook op zoek naar mensen met een goeie kop, zodat we zoveel mogelijk materiaal kunnen verzamelen.  Het is een intensieve middag waarvan we echt het gevoel hebben dat we essentieel materiaal voor het stuk verzameld hebben. 
Omdat niet iedereen aan bod is gekomen besluiten we de volgende dag terug te gaan voor nog een sessie. We scoren ff snel een broodje en door naar de bijeenkomst bij Rock Rose Gallery. Vrijdagochtend bij HomeBoys nog een aantal portretten geschoten. Het lukt Lilian om nog een paar intrigerende types te charteren die niet allemaal geheel zonder drama zijn; twee meiden die eerst niet willen gaan in dramatische poses voor de camera staan. Anne hoeft ze niks te vertellen; ze zijn zeer ervaren in de filmindustrie ;-)
Na de middagbijeenkomst in Paula’s huis neemt Juliette ons mee naar Art District. Vroeger de wijk voor creatieve geesten met eindeloos veel muurschilderingen, tegenwoordig overgenomen door de hipsters. Hierdoor verdwijnen veel muurschilderingen omdat deze simpelweg worden overgeschilderd. We komen langs het voormalige pand van Cornerstone waar Juliette en Lilian met pijn in het hart constateren dat waar voorheen een prachtig geschilderd pand stond, nu een oranje gevel staat met een shop voor schoonheidsproducten.  We gaan eten bij een vegan restaurant en hebben een super leuke avond met Juliette.  Onderweg naar het restaurant kriebelt het al bij Anne en Misha om dingen te willen opnemen, dus eenmaal weer buiten na het eten zijn de camera en microfoon al snel uit de tas.  We wandelen door de buurt en verzamelen zoveel mogelijk materiaal onderweg naar de auto. LA by night. Omdat Misha met zijn microfoon loopt wordt het een soort stiltewandeling wat eigenlijk best wel even fijn is; er wordt wat afgepraat deze week.

HighlandPark workshop – Rose Garden gallery
We komen aan bij de Rose Garden Gallery. Buiten staan kledingrekken met kleurrijke tweedehandskleding. Binnen komen we in een gezellig rommelig winkeltje/expositieruimte met kleurrijke centraal Amerikaanse kunst aan de muur. Deze plek wordt gerund door Rosamaria, volgens mij een schat van een vrouw, die deze plek heeft opgezet als ontmoetingsplek voor de wijk.
Cornerstone en wij gaan vanavond een workshop geven aan mensen uit de wijk over het thema verandering. Bij de introductie van de workshop komen we erachter dat Cornerstone van plan is een voorstelling over deze wijk te gaan maken. Ze gaan nu een periode in van een paar maanden research. Met in en uitstroom zijn er steeds ongeveer drie mensen uit de wijk in de workshop. Verder zijn er zeven Cornerstoners, en wij, de vier Dutchies. De verhouding van het aantal profs en daadwerkelijke deelnemers is uit balans. De avond duurt vier uur en bestaat met name uit praten in een kring. Na een lange dag, is het erg moeilijk voor ons om er met onze aandacht bij te blijven en het Engels te volgen.
Een uitstapje op het zitten en praten is ons deel van de workshop. Iedereen kiest een kaart met een plaatje erop die iets over hem/haar vertelt. We doen de lichten uit en creëren een kampvuursetting. Bij een klein peertje, op gitaarmuziek van Marcel, worden er spannende verhalen vertelt over de kaarten.

 

 

Donderdag 8 januari. Misha
Derde dag bij Homeboys. We krijgen een klein kantoortje toegewezen waar ik onverstoord een aantal homeboys en -girls mag interviewen. De eerste twee dagen zijn er al zoveel indrukwekkende persoonlijke verhalen langsgekomen dat we niet twijfelen dat er iets bijzonders gaat komen. En toch ben ik verrast, verwonderd, overdonderd door de getuigenissen die ik tijdens een zestal 1-op-1 gesprekken vastleg. Het zijn stuk voor stuk levensverhalen over leven en dood, over vechten voor je kinderen, voor vrijheid, voor waardigheid, over vastgeroeste patronen en routines doorbreken. En bovenal zijn het verhalen over overleven. Ik wil alles weten, waar ze vandaan komen, hoe ze zijn opgevoed, wat er aantrekkelijk is aan het bendeleven, wat maakte dat ze veranderd zijn - zíjn ze eigenlijk wel veranderd? - en hoe verandert een mens dan, hoe verander je als je nooit geleerd hebt dat het anders kan? Als je vader alleen maar trots op je was als je gevochten had, hoe kun je dan zelf een vader zijn die z'n kinderen leert dat vechten verkeerd is? Als je ouders degenen waren die je verplichtten om je aan te sluiten bij een bende, hoe laat je dat leven dan in vredesnaam achter je? Als je leert dat respect alleen kan worden afgedwongen door terreur te verspreiden, hoe gooi je het roer dan om? De een na de ander vertelt over momenten van totale wanhoop, vaak veroorzaakt door de moord op een familielid. Een broer, zus, ouder of beste vriend.

Ze vertellen over de verlammende impact van drugsverslaving op je systeem, waardoor je je kinderen niet mag zien, waardoor je leven in het teken staat van het najagen van dat gevoel. Ze herhalen allemaal dat verandering geen lange termijn-project is. "Take it one step at a time!" Elke dag opnieuw de moed moeten opbrengen om het anders te doen dan de bekende weg, net zo lang tot dát de bekende weg is. Maar dat duurt lang, dat vraagt doorzettingsvermogen, vertrouwen. Vertrouwen dat ze vaak helemaal niet hebben. Ze vertrouwen zichzelf niet, laat staan iemand anders. Daarom proberen ze allemaal zo veel mogelijk uit de buurt te blijven van mensen en plekken die voor terugval zouden kunnen zorgen.Maar daardoor zijn ze eenzaam, want als er íets is wat een bende brengt is het wel kameraadschap.

We krijgen het idee dat ze de dag doorkomen door een aaneenschakeling van mantra's, mantra's over dat het beter wordt, dat ze goed bezig zijn, dat ze in de kern goede mensen zijn. Mantra's waar ze misschien wel helemaal niet in geloven, maar die ze net zo vaak herhalen dat ze het op een gegeven moment wel móeten geloven, dat ze het gaan leven, dat het hun nieuwe waarheid wordt.

Ik spreek C., een 'case manager' die zo'n 30 (ex-)gangleden begeleidt in hun veranderingsproces. Ook zij weet absoluut niet zeker dat het ooit goed komt, zowel voor zichzelf als voor haar pupillen, maar ze pepert het ze constant in. "Wat moet ik anders?" Haar broer is nog niet zo lang geleden vermoord, haar beste maatje. Hij zou een dag na ons interview jarig zijn. Ze moet huilen als ze daaraan denkt. Ik voel het verdriet, probeer iets hoopvols te zeggen maar meer dan 'good luck' stamelen lukt me niet. Ik zou niet weten wat ik anders moet zeggen. Vragen stellen en luisteren, dat doe ik. Een paar uur lang. Daarna ben ik doodmoe van alle indrukken, van de overdosis levensdrama, de uitzichtloosheid die afdruipt van al deze getuigenissen. Het zijn filmische verhalen, hun stemmen zijn prachtig doorleefd, hun gezichten spreken boekdelen. Maar dat besef ik later pas. Voorlopig overheerst een gevoel van machteloosheid. 

 

Lied Perdona Mé, Marcel
De eerste workshop van Cornerstone bij HomeBoys is op dinsdag 7 januari. Er is in eerste instantie een kringgesprek waarbij iedereen zich voorstelt, ook ik. Ik benoem daarbij mijn functie van docent muziek en wat muziek voor mij persoonlijk betekent en betekend heeft in moeilijke tijden.
In de kring zit een man, J., die bij het zich voorstellen refereert aan mijn woorden: “MUSIC SAVED HIS LIFE’’. Er is een connectie, voelbaar. Ik merk dat hij mij opzoekt en we raken af en toe aan de praat. Daaruit blijkt dat hij zingt en dat hij een lied heeft geschreven dat gaat over excuses aan zijn overleden moeder. Dit lied is uitgebracht op CD waar hij een feature op had maar niet de rechten.
Donderdag 9 januari treffen we elkaar weer bij de interviewsessie van Misha. Hij blijkt schoorvoetend bereid te zijn samen met mijn gitaarbegeleiding zijn lied te zingen. Hij laat mij horen hoe de akkoorden moeten klinken en gaan muziek maken. Wat er dan gebeurt is magisch, het blijkt een prachtig persoonlijk lied te zijn met een refrein dat je meteen diep raakt. Wat mij betreft raakt dit de kern van hoe muziek hem helpt zijn leven weer op orde te krijgen.
J. werkt mee aan de interviews en video-opnames. Hij vertelt dat dit lied ook veel lotgenoten heeft geraakt. Dezelfde avond zal hij een keyboard aanschaffen, hij wil daarop muziek leren maken. Ik stel voor dat hij zijn keyboard de volgende dag meeneemt zodat ik hem op weg kan helpen. Dit vindt hij een heel goed idee. Helaas was er niet genoeg ruimte in zijn auto voor zijn keyboard omdat er mensen met hem meereden.

Vrijdag 9 januari, story circle bij Homeboys, Misha
Na de story circle krijg ik de gelegenheid om drie homeboys een aantal audioboodschappen van de Stut-vrouwen te laten horen. Het is een mooie kans om die twee werelden samen te laten komen. De vrouwen stellen persoonlijke vragen, over hoe het is om hun bende te hebben verlaten, hoe ze hun nieuwe leven vorm proberen te geven, of ze het saamhorigheidsgevoel missen en of ze ooit bang zijn. K., een jongen van 20 die gedurende de hele story circle amper een woord heeft gezegd, reageert op een vraag van L. (van Stut) hoe het is om de gang te hebben verlaten. "Ik zit er nog in", vertelt hij. Het is te moeilijk om eruit te stappen. Hij spreekt L. direct aan, waardoor het ineens tastbaar wordt dat we via deze voorstelling werelden samen brengen. Niet dat deze jongen ooit het podium zal delen met L., zeker niet in Nederland, want de meeste Homeboys mogen door hun verleden het land niet meer uit. Maar via deze vorm is er tóch sprake van uitwisseling en dat voelt goed.
S. stelt in een openhartig audiobericht oprechte vragen over hun verleden en hun toekomstplannen. A., een donkere jongen met artistieke ambities, gaat er uitgebreid op in. Hij noemt haar dapper, dat ze ondanks haar angst voor deze stoere mannen met hun volle kerfstok tóch de tijd neemt om haar kwetsbaarheid te tonen, al is het via deze veilige weg. Hij moet lachen om haar vraag of ze bang zijn voor repercussies. Hij is niet bang, ook niet voor de dood. Hij is immers al een aantal keer gestorven. Bovendien is zijn tijd op de aarde nog niet voorbij. Hij heeft nog veel te veel te doen, te geven, te ondernemen.
J., die eerder een lied met ons deelde, reageert ook op de vrouwen. Hij grijpt elke kans om verhalen te vertellen over zijn leven, persoonlijke verhalen. Hij eindigt met zijn belangrijkste en ook meest uitdagende droom: een goede vader zijn. Maar hij heeft ook andere dromen, veel dromen. Schrijven, muziek maken, projecten opzetten voor lotgenoten, etc. Ik ben benieuwd hoe de vrouwen gaan reageren op de reacties van de mannen.
Volgende week ga ik graag terug naar Homeboy met nieuwe opnames. Zo wordt de dialoog/trialoog alsmaar langer en alsmaar spannender.

 

HomeBoys, anekdotes die bijgebleven zijn:

A.: (Donkere jongen met een kunstzinnig beschilderde legerjas, witte gympies en één blauwe en één zwarte sok. Hij is nog maar net bij HomeBoys en hoopt hier een programma te gaan volgen) Hij vertelt over het moment dat hij 9 maanden in de cel zat, waarbij hij alleen was met zijn eigen gedachten. Hij zou wel af en toe uit de cel mogen om ‘gelucht’ te worden in een soort kooi maar hij koos ervoor om dit niet te doen. ‘I’m not a dog.’ Hij werd gek van zijn eigen gedachten. Af en toe bood een boek wat afleiding, of wat sportoefeningen, maar uiteindelijk was hij weer alleen met zijn gedachten. Hij wilde graag afscheid nemen van zijn oude slechte zelf. Hij kwam er uiteindelijk achter dat dit niet kan. Die oude zelf blijft altijd deel van wie je bent. In die cel sloot hij vrede met zichzelf. Hij doet elke dag twee verschillende sokken aan zodat hij herinnerd wordt aan zijn oude en nieuwe ik.

D.: Mexicaanse grappenmaker met een kus tatoeage op zijn wang. David houdt de jongen die zwaar onder invloed naast hem zit en continue in slaap valt, wakker door hem te duwen, aan zijn beenharen te trekken en vaderlijk tegen hem te praten. “It’s easy to pull the trigger but it’s way more difficult to smile and be kind.”

J.: Mexicaanse rapper/zanger, netjes gekleed in overhemd en overgooier en met een goede zwarte snor. Hij vertelt over een moment waarop hij met zijn kinderen en vrouw in de auto zat en BOEM aangereden werd door een vrachtwagen. Zijn gezin was gelukkig ongedeerd. Vroeger zou hij agressief, scheldend uitgestapt zijn en die chauffeur eens een lesje leren. Maar nu merkt hij dat hij uitstapt en als eerste aan de andere chauffeur vraagt of hij oké is. Dit was het moment waarop hij realiseerde dat hij een veranderd mens is.

I.: Kleine kale man, zonder zichtbare tatoeages, met een hele onschuldige uitstraling. Zijn hele familie zat in een Gang. Toen hij jong was kreeg hij alleen aandacht als hij iets slechts had gedaan. Als hij thuis kwam en iemand iets had aangedaan, zeiden zijn ouders ‘well done.’ Tatoeages nam hij niet op zichtbare plekken zodat hij niet zou opvallen voor de politie. Hij raakte verslaafd aan de adrenaline en de kick van ‘the ganglife’. Dat is iets wat hij nog steeds kan missen en waarom het heel moeilijk is uit ‘the ganglife’ weg te blijven. Zijn Gang zal hij sowieso nooit verlaten, hij is er al 27 jaar onderdeel van, hij probeert alleen niet meer in de problemen te raken.

L.: Klein meisje/vrouw met een hele lieve uitstraling en zoete glimlach) “I’m the most innocent looking criminal. I was a really big drugsdealer here in LA. I did some crazy violent things” Als ik vertel over dat we een toneelstuk gaan maken, ratelt ze in één minuut een mogelijk plot aan me op.

 

Weekend, 11 en 12 januari, Misha
Ons weekend staat vooral in het teken van bijkomen van de laatste intensieve dagen gevuld met workshops, story circles en interviews/opnames bij Homeboys. Bovendien nemen we de tijd om ons voor te bereiden op een lezing waar we voor zijn uitgenodigd op UC Irvine, de universiteit waar Juliette onder meer theaterwetenschappen doceert.
We besluiten om het panel, zoals onze lezing officieel heet, in de vorm van een vraaggesprek vorm te geven, waarbij ik (Misha) de vragen stel en Anne, Marcel en Lilian afwisselend vertellen over hun ervaringen met kunsteducatie binnen de forensische psychiatrie.

Maandag 13 januari, de dag van het panel. Misha
's Ochtends de laatste voorbereidingen getroffen. 's Middags naar Irvine gereden, vis-burrito's gegeten (aan Mexicaans eten ontkom je niet in die contreien) en aan het einde van de middag vertellen we in een intiem zaaltje ons verhaal. We leggen uit wat de rol is van muziek en beeldende kunst voor de behandeling van patiënten van de Utrechtse Van der Hoeven Kliniek. Ons verhaal maakt indruk, mede omdat de Amerikaanse aanpak van criminelen structureel anders is dan de Nederlandse aanpak. Ons systeem is gericht op herstel en reïntegratie in de samenleving, terwijl het Amerikaanse systeem zich toch vooral richt op opsluiting en het bepalen van de strafmaat.
Na ons panel worden we door een aantal jonge studenten bedankt voor ons verhaal en krijgen we de vraag of we met ze op de foto willen. Het is een onverwachte maar aangename ontknoping van dit hoofdstuk van onze reis.
's Avonds nodigt Juliette ons uit voor een Mexicaans diner in haar huis. Daar worden we ontvangen door meer Cornerstone-leden dan verwacht, maar de sfeer is goed en het eten is lekker.

 

Dinsdagmiddag 14 januari, Misha
Vandaag is onze laatste dag vóór de afsluitende vergaderdag met Cornerstone op woensdag. We willen deze dag zo efficiënt mogelijk besteden en hebben een aantal wensen. We willen graag nog een aantal audio- en video-opnames maken met verschillende homeboys, we willen een (in onze ogen) cruciale scène filmen die van pas zou kunnen komen in de voorstelling én we zouden graag uit eten gaan met wat homeboys om ze wat uitgebreider te kunnen spreken over hun leven en hun betrokkenheid bij Homeboys. We zijn benieuwd of dat allemaal gaat lukken.
Rond de middag arriveren we bij Homeboys. Daar vinden we een drietal homeboys bereid om te reageren op de inmiddels opgenomen vragen en reacties uit de kliniek voor de trialoog. Een homegirl regelt voor ons een stille ruimte en niet lang daarna zitten we samen te luisteren naar een aantal patiënten van de kliniek. Ze hebben mooie, persoonlijke, soms filosofische vragen voor de homeboys, die voor het eerst lijken te beseffen dat ze deel uitmaken van  een bijzonder internationaal project.
Ze krijgen de vraag of ze weten waar Nederland ligt en waar het voor staat. Ze moeten lachen. Dat ga ik zometeen googlen, is hun antwoord. Ze zijn ontroerd dat een aantal mannen en vrouwen die in een vergelijkbare en toch héél andere situatie zitten, helemaal aan de andere kant van de Atlantische oceaan, geïnteresseerd zijn in hun verhaal. Ze geven ze adviezen, vertellen ze dat ze moeten geloven in zichzelf, dat ze er mogen zijn, dat ze uniek zijn, dat het beter wordt. Via de microfoon delen ze persoonlijke bekommernissen met de patiënten, over de impact van een verlammende drugsverslaving, hoe het is om je kinderen niet te mogen zien, waar ze moeite mee hebben, waar ze zoal van dromen. Één jongen vertelt dat hij vroeger een tornado was en dat hij zich tegenwoordig meer een zomers briesje voelt. Hij vertelt het met trots. Sowieso overheerst in deze kleine ruimte, die uitkijkt op de bakkerij van Homeboys, een sfeer van positiviteit. De homeboys zijn makkelijke vertellers, ze wisselen elkaar soepeltjes af en vertellen honderduit. Maar ze zijn ook benieuwd naar de mensen achter de stemmen, grappen over meereizen in onze koffers. Één man vraagt zich af of Nederland het land is van dat sterke meisje met die rode staartjes.
Na de opnames vragen we het drietal of ze zin hebben om met ons vanavond uit eten te gaan. Dat willen ze graag, zeggen ze. Twee van de drie kunnen. Neem gerust nog iemand mee, proberen we nog. Wie weet levert het iets op.
Vóór ons etentje krijgen we nog een rondleiding bij het hoofdkwartier van radiozender KPCC. Bruce heeft het voor ons geregeld, en al trekt de rondleiding ons compleet uit de wereld van de homeboys, de afleiding is ook wel weer aangenaam. Het is een imposant pand, met heel wat opnamestudio's waar van alles gebeurt dat voor radionerds als ik leuk is om te van dichtbij mee te maken. We ontmoeten een lokale radioster, een presentator die in zijn hele leven geen langer interview heeft gedaan dan een minuut of 4. Hij vertelt enthousiast over het belang van lokaal nieuws en deelt de allerlaatste nieuwtjes met ons. Het is duidelijk geen nieuwswaardige dag maar zijn enthousiasme is aanstekelijk.

 

Dinsdagavond 14 januari, Misha
Hoopvol rijden we op het afgesproken moment naar Homeboys. Daar staan drie homeboys op ons te wachten. Lizette en Isaac, die we vanmiddag al spraken, en een jongen die we niet kennen. Hij stelt zich voor als Raqhuan. We zijn blij dat ze zijn gekomen en zij lijken blij met onze uitnodiging. We eten bij een Chinees niet al te ver van Homeboys. Cornerstoner Page is er ook bij en zij bestelt het eten. Een gouden move, want ze bestelt precies genoeg en het is nog goed te eten ook.
De twee homeboys en de homegirl met wie we de tafel delen, zijn oprecht nieuwsgierig naar wie wij zijn en waar we vandaan komen. Isaac vertelt hoe hij tijdens zijn tijd in de gevangenis boeken las om zijn horizon te verbreden. Hij vraagt Page, die van oorsprong Chinees is, naar het taoïsme, en wil dolgraag weten of er bijzondere Chinese culinaire tradities zijn. Page legt hem uit hoe je met stokjes eet en wat je wel en vooral niet met die stokjes hoort te doen. Het drietal zuigt alles op wat we ze vertellen. Ze ogen leergierig en intelligent ook, alsof ze eraan toe zijn om zoveel mogelijk kennis op te zuigen. Lizette schaamt zich voor het feit dat ze amper boeken leest, maar ze kijkt wel graag documentaires en kan niet ontkennen dat ze in deze fase van haar leven veel leert over de wereld en zichzelf. Ze vertelt over haar drugsverslaving, hoe ze die eigenlijk pas onlangs heeft weten te bedwingen - mede omdat bleek hoezeer haar leven in gevaar kwam - en hoe Homeboys haar daarbij helpt. Dat ze daar regelmatig urinestaaltjes moet inleveren om te bewijzen dat ze clean blijft, dat neemt ze op de koop toe. Haar verlangen om haar leven te beteren wint het gelukkig van de schaamte. Misschien mag ze op deze manier op termijn haar kinderen weer gaan opvoeden. Voorlopig zit dat er niet in en daar heeft ze het moeilijk mee.

Na de maaltijd wandelen we terug naar Homeboys. We vragen het drietal of we ze mogen filmen in de filmische straat naast Homeboys en dat vinden ze prima. We vinden zelfs nog drie andere homeboys rond het gebouw en filmen precies de scène die we wilden: een clubje homeboys die vanuit de verte in beeld komen wandelen om vervolgens lange tijd in de camera te kijken en zich op die manier te melden in onze voorstelling, ook al zijn er waarschijnlijk niet bij straks tijdens de première in Nederland. Lang leven de wonderen van de moderne audiovisuele technologie!
Nadien interview ik in onze stille bus nog Raqhuan, die heel graag zijn verhaal met me deelt. Het blijkt een groot verhaal te zijn, over levenslang krijgen en na een paar jaar vrij mogen komen dankzij een samenkomst van omstandigheden die hij interpreteert als een goddelijke interventie. Zijn relaas komt eruit als een waterval van tekst waarbij hij niet of nauwelijks hoeft te zoeken naar de juiste woorden. Hij heeft duidelijk goed nagedacht over wat hij wil zeggen. Als we hem na de opnames naar huis brengen vat hij het verhaal in een tiental minuten nog even samen voor de rest. Het is niet te volgen. De jongen blijkt in Skid Row te wonen, een beruchte wijk met een grimmige sfeer vol aftandse tentjes waar daklozen en verslaafden in lijken te wonen.
Als we thuis komen zijn we kapot én voldaan. Het had wat voeten in de aarde, maar al onze wensen van vanochtend zijn gerealiseerd. Nog één dagje vergaderen en dan gaan we naar huis. Maar wat ons betreft kan onze trip niet meer stuk nu we weten dat we zullen terugreizen met niet alleen bijzondere herinneringen maar ook een flinke stapel memorabele audio- en video-opnames. In hoeverre die deel gaan uitmaken van de voorstelling weten we niet, maar het is toch wel erg fijn om te weten dat ze er zijn.

 

December 2019, werkproces bij Stut

December 2019, quotes uit het werkproces bij Stut

“Het was ongelukkig maar ik maak er mijn fortuin van”
It was unfortunate but I make it my fortune

“Je brain is koppig”
Your brain is stubborn

“De zee is voor niemand” 
The sea is for no one, men or woman

“Het gaat om bij jezelf te zijn zonder de ander te verliezen en bij de ander te zijn zonder jezelf kwijt te raken“
It's about being with yourself without losing the other and being with the other without losing yourself

“Emancipatie is leren fietsen”
Emancipation is learning to cycle

“ Ik belde mijn vader en vertelde hem trots dat ik mijn rijbewijs heb” 
Freedom is learning to drive

“Vrijheid is je hoofddoek afdoen in het vliegtuig”
Freedom is taking off your headscarf on the plane

“ Ik liep met naaldhakken door het weiland naar de trein, om te gaan solliciteren op het ministerie” 
Emancipation is walking through the grasslands with stiletto heels

“Vrijheid is je emoties tonen”
Freedom is showing your emotions

“Ongelijkheid is dat er andere regels zijn voor jou dan voor je broer”
Inequality is that there are different rules for you than for your brother

“Vrouwen regeren (stiekem) de wereld”
Woman secretly rule the world

 

November 2019, de eerste dagen van de samenwerking

Vrijdag 8 november.
In deze week werd er afwisselend in de Kliniek en bij Stut gewerkt aan de eerste ideeen en contouren.

 

 

Zaterdag 2 november, de eerste ontmoeting
Dit was de eerste dag dag dat de professionals van de Van Der Hoeven Kliniek, Stut en Cornerstone elkaar ontmoetten. Na een rondleiding en kennismaking met de mogelijkheden die de kliniek bood, werden er samen wat speelse oefeningen gedaan. De ochtend werd afgesloten met een lunch.

 

Verslag uit de Voorde

Kortgeleden is er op de klinieklocatie de Voorde in Amersfoort een activtiteitendag voor patiënten georganiseerd waar de voorstelling en de thema's zijn geïntroduceerd. Echo is een herhaling; van geluid of van woorden. Daarom was hier de opdracht aan patienten om op elk stokje een herhalend motief te tekenen. Door deze stokjes weer zo op te plakken, krijg je een repeterend motief.

 

Repetities